Świadczenia emerytalne i rentowe wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych podlegają egzekucji komorniczej, jednak wyłącznie w granicach ściśle określonych przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz Kodeksu postępowania cywilnego. Od 1 marca 2026 roku, po przeprowadzonej waloryzacji świadczeń, obowiązują zaktualizowane kwoty wolne od potrąceń.
Granice potrąceń przy należnościach niealimentacyjnych
W przypadku egzekucji prowadzonej z tytułu zobowiązań cywilnoprawnych – takich jak kredyty, pożyczki, zaległe należności czynszowe czy inne niespłacone zobowiązania – komornik może potrącić maksymalnie 25% kwoty brutto świadczenia emerytalnego lub rentowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych realizuje potrącenia z urzędu, po uprzednim otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu.
Kwota wolna od potrąceń
Niezależnie od wysokości zadłużenia i liczby prowadzonych egzekucji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązany jest do zachowania kwoty wolnej od potrąceń. Przy egzekucji należności niealimentacyjnych kwota ta od 1 marca 2026 roku wynosi 1 401,57 zł. Jeżeli świadczenie dłużnika jest równe tej kwocie lub od niej niższe, ZUS odmawia realizacji potrącenia i informuje komornika o braku możliwości dokonania zajęcia.
Przykład: emerytura wynosi 3 000 zł brutto. Komornik zajmuje 25%, czyli 750 zł. Świadczeniobiorcy pozostaje 2 250 zł brutto. Kwota wolna (1 401,57 zł) zostaje zachowana.
Egzekucja alimentacyjna
Przy egzekucji zaległości alimentacyjnych obowiązują odrębne, surowsze zasady. Komornik sądowy może potrącić do 60% kwoty brutto świadczenia. Kwota wolna od potrąceń wynosi wówczas 849,42 zł.
Kwoty wolne od potrąceń podlegają corocznej weryfikacji w związku z waloryzacją świadczeń emerytalno-rentowych. Aktualne stawki dostępne są na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.